Herdenken

De afgelopen dagen was er weer genoeg over te zien op tv; de Tweede Wereldoorlog. Vanavond is er de dodenherdenking. Twee minuten om stil te staan bij hen die gevallen zijn in de oorlog. Als kind heeft 4 mei, 20 uur me altijd al geintrigeerd. Eerst het geroezemoes, het luiden van de klok en dan die intense stilte. Het idee dat echt iedereen in Nederland twee minuten stil was op hetzelfde moment en met zijn of haar gedachten op min of meer dezelfde plek was. Auto’s aan de kant, stoplichten op oranje. Klopt dat of heb ik dat verkeerd in mijn herinnering? Vond ik dat dat gewoon zou moeten..?

In mijn jeugd heb ik heel wat boeken verslonden over de tweede wereldoorlog. Tijdens vakanties of dagjes uit maakten de oorlogsbegraafplaatsen, musea en wat al niet meer zij, diepe indruk. Nog steeds trouwens.
Ik denk aan de verhalen van mijn opa over zijn onderduiktijd; ik hing aan zijn lippen. Hij liet me de voedselbonnnen zien , zijn ausweis, andere spulletjes.

Ik gooide het hier thuis eens in de groep: Eerder zijn we naar het oorlogsmonument in het Volkspark geweest, hier in de stad, waar jaarlijks een herdenking wordt gehouden. Wat zullen we dit jaar doen? Afgelopen jaren vond dochter het maar niks aan, dat saaie gedoe, maar voor dit jaar heb ik betere hoop. Nog geen anderhalve week geleden is ze naar Berlijn geweest en heeft tijdens haar trip concentratiekamp Sachsenhausen bezocht. Veel heeft ze niet verteld, maar aan de dingen die ze wel zei kon ik merken dat de gruwelijkheden die daar plaatsvonden diepe indruk hebben gemaakt. Maar helaas, geen zin om er aandacht aan te besteden door ergens naar toe te gaan. Vanavond voor de tv zitten om 20 uur moet van ons. Het woord “saai” valt weer, maar ik weet dat ze het wel zal doen. In tegenstelling tot afgelopen jaren lijkt het belang van herdenken toch wel binnen te komen.

Dat wat er ooit gebeurd is, langer of korter geleden – want het gaat allang niet meer alleen over de tweede wereldoorlog – zal toch doorverteld moeten worden. Van generatie op generatie. Herdenken moet, uit respect, omdat je het nooit vergeten mag, zodat je weet waarom je een dag later je vrijheid mag vieren.
Vanavond zitten we hier voor de buis, met ons drieën.
Omdat het kan. Omdat het mag. Omdat het moet.

Advertenties

Over herdenken, vieren, delen en dienen…

Zoals zo vaak word ik een paar minuten voor de wekker wakker. Met mijn ogen nog even gesloten om de nacht wat langer te rekken hoor ik een specht, wat duiven, veel merels en vast nog veel meer vogels die ik zo direct niet herken.
Ze fluiten van vrijheid. Het is bevrijdingsdag.
Gisteravond, ruim voor 20.00 uur. We zitten voor de buis; 1700 mensen op de dam, een kersvers koningspaar. Een handjevol oude mensen, mensen van toen. Ieder jaar weer wat minder. Wat zal het anders zijn als zij er niet meer zijn; de mensen die het meemaakten, het zelf nog kunnen navertellen en doorgeven.
Ik kijk naar onze dochter die dit jaar met iets minder overredingskracht op tijd bij ons is komen zitten en woorden als “saai” en “moet dat” zijn niet eens gevallen. De trompet klinkt. Twee minuten stilte. Ik zie voormalig commandant der strijdkrachten Peter van Uhm en hoor zijn toespraak. Het raakt me, zijn woorden maken diepe indruk.

“…miljoenen mensen is ’n keuze ontnomen.
Jij hebt wel een keuze.
Wat ga jij doen met je leven?
Wat ga jij doen om de wereld beter te maken?’’
Ik besloot te dienen.
Omdat ik geloof dat in dienen de sleutel ligt.
Wie dient, denkt niet alleen in ‘ik’.
Wie dient, denkt niet alleen in ‘zij’. Wie dient, denkt ook in ‘wij’….”

Mijn dochter plukt wat aan haar korte broekje en maakt een opmerking dat ze blij is met haar nieuwe kleren.
“Dit wordt vast mijn favoriet!” Ik glimlach, voel me wat deemoedig omdat de zwaarte van 4 mei aan haar niet zo lijkt te kleven als het van kinds af aan bij mij heeft gedaan. Ik glimlach omdat ik blij en dankbaar ben dat zij zich alleen maar druk hoeft te maken om kleren, make-up en andere kleine dingetjes.
In tegenstelling tot zoveel kinderen toen. In tegenstelling tot zoveel kinderen nu.

Ik word wakker met de fluitende vogels op de achtergrond en denk voor het eerst in jaren aan mijn opa en oma. Hij was het die het mij vertelde, zij was het die het mij liet zien: de etensbonnen, de persoonsbewijzen. Ik mis ze en zou zo graag willen dat ik weer heel eventjes bij ze op bezoek kon. Horen hoe ze mijn dochter hun verhaal vertellen, de overgebleven tastbare herinneringen laten zien. Ze zijn al lang geleden overleden, ze hebben elkaar zelfs nog nooit ontmoet. Vandaag gaan we naar mijn dochters oma. Zal ze vragen? Zal zij vertellen?

Het is vandaag zondag, we mogen vieren dat we vrij zijn. Wat gaan we doen met die vrijheid, wat gaan we kiezen om te doen met onze tijd. Vandaag vieren we dat we vrij zijn, geniet van dat geschenk!